Bundan yaklaşık bir yıl önce pazarlama gurusu Seth Godin şirketlere, ‘madem en etkili pazarlama metodu WOM, peki neden WOM’dan sorumlu bir müdürünüz yok?’ diyordu. Çok da eski olmayan o günlerde, gerçekten bu tür pozisyonlar ve bu titri taşıyan yöneticiler yoktu. Artık var!

BIGResearch'ün 2005 yılında 15 bin kişi üzerinde yaptığı Eşzamanlı Medya Kullanım Anketi araştırmasına göre, "Satın Almada En Etkin 10 Medya" aşağıdaki şekilde sıralanmış;

1. Ağızdan ağıza
2. TV
3. Kuponlar
4. Gazete insertleri
5. Okunmuş Makaleler
6. Direkt postalar
7. Dergiler
8. Mağaza içi promosyonlar
9. Kablolu TV
10. İnternet Reklamları

Teknolojinin hızla ilerlemesi farklı iş pozisyonlarına olan gereksinimi doğuruyor. Tüketiciler tarafından yaratılan mecralardan biri olan blogların gelişiminin, blog reklamcılığını doğurduğu gibi. Blogads, AdBrite , Feedburner bloglara reklam alan networklerden birkaçı. Yine tüketicilerin online davranış ve tutumlarının stratejilerine ışık tutmasını isteyen şirketler, bu takibi yapan Intelliseek, Technorati ve BuzzMetrics gibi şirketlerden yardım alıyorlar.

Şirketlerin WOM’u kontrol etmek ve yararlanmak için outsource ettikleri bu hizmetlerin dışında, kendi bünyelerinde WOM odaklı pozisyonlar oluşturmaları oldukça yeni. Özellikle, start-up dediğimiz yeni kurulan küçük ölçekli şirketlerin başarısında WOM’un önemi daha fazla göze çarpıyor. Örneğin Photobucket isimli, dijital görsellerin online paylaşımını ve yayımlanmasını sağlayan bir şirket, kuruluşunu takip eden 12 ay içerisinde kayıt ettiği 15 milyon üye ile kazanmış olduğu başarının tamamiyle WOM’dan kaynaklandığını açıklıyor. Photobucket.com, Nielsen/Netratings raporlarına göre, 2005 yılında en hızlı büyüyen web sitesi seçilmişti.

Küçük ölçekli pek çok şirketin yanı sıra, yahoo!, Charles Schwab gibi dünya devlerinin şirket yapılanmalarına WOM odaklı pozisyonlar eklemiş olmaları kaçınılmaz olmakla beraber bir evrim niteliğinde. Monster.com, jobs.com, careerbuilder.com gibi Amerika’nın en yoğun kullanılan iş arama motorlarında da artık WOM konusunda uzmanlaşmış eleman arayan ilanlar görüyoruz. WOM odaklı iş ilanlarının en yoğun yayımlandığı yer doğal olarak Chicago merkezli derneğin sitesi. WOMMA’nın iş ilanlarından bazıları:

Pozisyon: Promosyon ve ‘buzz marketing’ için Pazarlama Müdürü, Dow Jones, South Brunswick, NJ
İş tanımı: ‘buzz marketing’ tekniklerini kullanarak online ve offline promosyonlar yaratmak ve bu sayede üyelikleri ve şirketin sahibi olduğu medya mülkiyetlerinin kullanımını artırmak.

Pozisyon: WOM Pazarlama Müdürü, Yahoo!, Santa Clara, CA
İş tanımı: Yahoo! Arama departmanına üst düzey yönetici. Bu lider pozisyonu dolduracak yaratıcı pazarlamacının sürekli olarak ‘daha-önce-hiç yapılmamış’ bir tarzla çalışması beklenmektedir.

WOM uzmanı arayan iş ilanları, Amerika’da gün geçtikçe artıyor. Bir Global WOM Müdürü’nün sorumluluklarını merak edenler için başarılı teknoloji şirketi Foldera, Inc.’in Nisan ayında bu pozisyonunu dolduran Michael Sampson’un neler yaptığına bakalım: Foldera’nın şirket bloguna katkıda bulunmak, tüketici bildirimlerini sisteme girmek, blogosferde konuşulanları raporlamak, tüketicilerle ve özellikle fikir liderleriyle şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını şirketin nasıl karşılayabileceği konusunda teatide bulunmak ve tüm WOM pazarlama girişimlerinden sorumlu olmak. Bir başka örnek de, yerel haber alma yöntemlerini yeniden tanımlayan ve kişiye özel kılan Backfence.com sitesinden. Viral ve grassroots kampanyalarını tasarlamak için bir yönetici arayan şirket, monster.com’da yayımladığı ilanda, ‘Hedefine ulaşmış WOM kampanyaları tasarlamış ve bu konuda kapsamlı tecrübe sahibi olan pazarlama uzmanı aranmaktadır’ diyor. Satış temsilcisi arayan ilanların ‘sorumluluk’ bölümüne ‘WOM aracılığıyla muhtemel müşterileri artırmak’ ibaresi eklenmiş. Entegre pazarlama kampanyaları düzenlemekten sorumlu olan müdürlerin listelerine; TV, radyo, sponsorluklar ve basının yanına artık WOM da dahil edilmiş bulunuyor.

Türkiye’de her ne kadar kitlesel mecralar Amerika’daki kadar kan kaybetmiş olmasa da, şirketler yakın zamanda, pazarlama strateji ve yöntemlerini belirlerken en etkili metot olan WOM’a yoğunlaşacaklardır. Yani bizler de kısa bir süre sonra, iş arama platformlarında, ‘ağızdan ağıza pazarlama tecrübesi olan uzman’ kriterini görmeye başlayacağız.